گواهی فعل و قول بیرونی بر ضمیر و نورِ اندرونی

گواهی فعل و قول بیرونی بر ضمیر و نورِ اندرونی | شرح و تفسیر در مرکز تخصصی شعر و عرفان دیدارجان

گواهی فعل و قول بیرونی بر ضمیر و نورِ اندرونی | شرح و تفسیر

شاعر : مولانا جلال الدین محمد بلخی

کتاب : مثنوی معنوی

قالب شعر : مثنوی

آدرس شعر : مثنوی معنوی مولوی دفتر چهارم ابیات 236 تا 241

نام حکایت : حکایت ورود حدیث اَلکافِرُ یَأکُلُ فی سَبعَةِ اَمعآءِِ وَالمُؤمِنُ یَأکُلُ

بخش : 8 از 19 ( گواهی فعل و قول بیرونی بر ضمیر و نورِ اندرونی )

مثنوی معنوی مولوی

خلاصه حکایت ورود حدیث اَلکافِرُ یَأکُلُ فی سَبعَةِ اَمعآءِِ وَالمُؤمِنُ یَأکُلُ

تنی چند از کافران از راهی دور به مسجد درآمدند و به پیامبر (ص) گفتند که ما را به عنوان مهمان بپذیر . پیامبر رو به اصحابِ خود کرد و فرمود هر کدامتان یکی از این افراد را به خانۀ خود ببرد و از او پذیرایی کند . هر یک از آنان بیدرنگ یکی از کافران را انتخاب کردند و با خود بردند . امّا در آن میان یکی از کافران که بس جسیم و تنومند بود باقی ماند و کسی حاضر نشد او را به خانۀ خود ببرد . زیرا از ظاهرش پیدا بود که پُرخورست . پیامبر وقتی دید که کسی حاضر نیست میزبانِ او شود . خود ، او را به خانه بُرد تا از او پذیرایی کند . چون وقتِ شام رسید اهلِ خانۀ پیامبر پی در پی طعام می آوردند و …

متن کامل ” حکایت ورود حدیث اَلکافِرُ یَأکُلُ فی سَبعَةِ اَمعآءِِ وَالمُؤمِنُ یَأکُلُ را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

متن کامل ابیات گواهی فعل و قول بیرونی بر ضمیر و نورِ اندرونی

ابیات 236 الی 241

236) فعل و قول آمد گُواهانِ ضمیر / زین دو بر باطن تو استدلال گیر

237) چون ندارد سَیر سِرّت در درون / بنگر اندر بُولِ رنجوذ از بُرون

238) فعل و قول آن بُولِ رنجوران بُوَد / که طبیب جسم را بُرهان بُوَد

239) و آن طبیبِ روح در جانش رود / وز رَهِ جان اندر ایمانش رود

240) حاجتش نآید به فعل و قولِ خوب / اِحذَرُوهُم ، هُم جواسیس القُلوب

241) این گواهِ فعل و قول از وی بجُو / کو به دریا نیست واصل ، همچو جُو

شرح و تفسیر گواهی فعل و قول بیرونی بر ضمیر و نورِ اندرونی

فعل و قول آمد گُواهانِ ضمیر / زین دو بر باطن تو استدلال گیر


کردار و گفتار شخص ، گواهِ باطنِ اوست . و تو بوسیلۀ این دو گواه می توانی به باطنِ اشخاص واقف شوی .

چون ندارد سَیر سِرّت در درون / بنگر اندر بُولِ رنجوذ از بُرون


چون ضمیرِ تو به درونِ دیگران راهی ندارد . پس ناگزیر باید همانطور اطبّا به ادرارِ بیمار نگاه می کنند و حالِ او را درمی یابند تو نیز به آثارِ بیرونی مردمان توجّه کنی . ( بَول = ادرار ) [ برخی افراد که به مقامِ والایی از روشن بینی و بصیرت رسیده اند . بدونِ واسطه می توانند ضمیر دیگران را بخوانند و از باطنِ آنها خبر دهند . اما کسانی که به چنین بینشی نرسیده اند باید از طریقِ آثار و علایمِ خارجی مثلِ کردار و گفتار و رفتار ، باطنِ افراد را دریابند و از دلیل پی به مدلول ببرند . چنانکه اطبای جسمانی با آزمایشِ ادرارِ بیمار و دیگر آثارِ او بیماریش را تشخیص می دهند . ]

فعل و قول آن بُولِ رنجوران بُوَد / که طبیب جسم را بُرهان بُوَد


کردار و گفتارِ شخص به منزلۀ ادرارِ بیمار است که برای طبیب جسم به منزلۀ دلیل است و از اثر پی به مؤثر می برد .

و آن طبیبِ روح در جانش رود / وز رَهِ جان اندر ایمانش رود


اما طبیبِ روحانی به اعماقِ روحِ شخص نفوذ می کند و از طریقِ روحِ او به ایمانش واقف می شود . یعنی روشن بینان عارف نیازی به آثار و اسبابِ خارجی ندارند . و ظواهر افراد ملاکِ شناختِ آنان قرار نمی گیرند .

حاجتش نآید به فعل و قولِ خوب / اِحذَرُوهُم ، هُم جواسیس القُلوب


طبیبِ روحانی نیازی به کردار و گفتارِ خوب ندارد . از آنان حذر کنید یعنی در برخوردِ با آنان حواستان جمع باشد که ایشان جاسوس دل ها هستند . یعنی از احوالِ درونی شما خبر دارند . [ اِحذَرُوهُم = بترسید از ایشان ، حذر کنید از ایشان / جواسیس القلوب = شرح بیت 1478 دفتر دوم ]

این گواهِ فعل و قول از وی بجُو / کو به دریا نیست واصل ، همچو جُو


این گواهِ کردار و گفتار را از کسی بخواه که مانندِ جویِ آبی است که هنوز به دریا نپیوسته است . یعنی کسی که حقیقت را شهود نکرده تنها به رسوم و آثار بسنده می کند .

شرح و تفسیر بخش قبل                    شرح و تفسیر بخش بعد

دکلمه گواهی فعل و قول بیرونی بر ضمیر و نورِ اندرونی

خلاصه زندگینامه مولانا جلال الدین محمد بلخی

سرزمین ایران از دیرباز مهد تفکرات عرفانی بوده است . از این رو در طی قرون و اعصار ، نام آورانی بی شمار در عرصه عرفان و تصوف در دامن خود پرورش داده است . یکی از این بزرگان نام آور ، حضرت مولانا جلال الدین محمد بلخی است که به ملای روم و مولوی رومی آوازه یافته است . او در ششم ربیع الاول سال 604 هجری قمری در بلخ زاده شد . پدر او محمدحسین  خطیبی است که به بهاءالدین ولد معروف شده است و نیز او را با لقب سلطان العلما یاد کرده اند . بهاء ولد از اکابر صوفیه و اعاظم عرفا بود و خرقه او به احمد غزالی می پیوست و در علم عرفان و …

متن کامل زندگینامه مولانا جلال الدین بلخی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

خلاصه معرفی کتاب مثنوی معنوی مولوی

مثنوی معنوی کتابی تعلیمی و درسی در زمینه عرفان ، اصول تصوف ، اخلاق ، معارف و …است . مولانا بیشتر به خاطر همین کتاب شریف معروف شده است . مثنوی معنوی دریای ژرفی است که می توان در آن غواصی کرد و به انواع گوهرهای معنوی دست یافت با آنکه تا آن زمان کتابهای ارزشمند و گرانقدری نظیر منطق الطیر عطار نیشابوری و حدیقت الحقیقت سنائی و گلشن راز شبستری از مهمترین و عمیق ترین کتب عرفانی و صوفیانه به شمار می رفتند ولی با ظهور مثنوی معنوی مولانا و جامعیت و ظرافت و نکته های باریک و …

متن کامل معرفی جامع کتاب مثنوی معنوی مولوی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

منابع و مراجع :

  1. شرح جامع مثنوی معنوی – دفتر پنجم – تالیف کریم زمانی – انتشارات اطلاعات

Tags:
اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

تماس با دیدارجان

لطفا نظرات ، انتقادات و پیشنهادات خود را ارسال فرمایید.

درحال ارسال

وارد شوید

اطلاعات خود را فراموش کرده اید؟