غزل شماره 99 دیوان خواجه حافظ شیرازی | شرح و تفسیر

غزل شماره ۹۹ دیوان خواجه حافظ شیرازی | شرح و تفسیر در مرکز تخصصی شعر و عرفان دیدارجان

غزل شماره ۹۹ دیوان خواجه حافظ شیرازی | شرح و تفسیر

شاعر : شمس الدین محمد حافظ شیرازی

کتاب : دیوان اشعار

قالب شعر : غزل

آدرس شعر : غزل شماره ۹۹ دیوان خواجه حافظ شیرازی

دیوان حافظ شیرازی

متن کامل ابیات غزل شماره ۹۹ دیوان خواجه حافظ شیرازی

ابیات ۱ الی ۹

۱) دلِ من در هوایِ رویِ فرّخ / بُوَد آشفته همچون مویِ فرّخ

۲) بجز هندویِ زلفش هیچکس نیست / که برخوردار شد از رُویِ فرّخ

۳) سیاهی نیک بخت است آنکه دایم / بُوَد همراز و هم زانویِ فّرخ

۴) شود چون بیدِ لرزان سروِ آزاد / اگر بیند قدِ دلجویِ فرّخ

۵) بده ساقی شرابِ ارغوانی / بیادِ نرگسِ جادویِ فرّخ

۶) دو تا شد قامتم همچون کمانی / ز غم پیوسته چون ابرویِ فرّخ

۷) نسیمِ مُشکِ تاتاری خجل کرد / شمیمِ زلفِ عنبر بویِ فرّخ

۸) اگر میلِ دلِ هر کس بجایی است / بُوَد میلِ دلِ من سویِ فرّخ

۹) غلامِ همّتِ آنم که باشد / چو حافظ بنده و هندویِ فرّخ

شرح و تفسیر غزل شماره ۹۹ دیوان خواجه حافظ شیرازی

دلِ من در هوایِ رویِ فرّخ / بُوَد آشفته همچون مویِ فرّخ


دل من در عشقِ روی فرخ و در محبتش چون موی فرخ آشفته و پریشان است . [ هوی = در اینجا به معنی محبت / آشفته = درهم و پریشان / در هوای روی فرخ = به عشق محبوبم فرخ ]

بجز هندویِ زلفش هیچکس نیست / که برخوردار شد از رُویِ فرّخ


کسی نیست که به جز از هندوی زلف فرخ از رویش هم برخوردار باشد یعنی هر کس که از فرخ برخوردار شده فقط از هندوی زلفش بوده امّا از روی وصالش کسی بهره مند نشده است . [ هندوی زلفش = گیسوی مشکین ]

سیاهی نیک بخت است آنکه دایم / بُوَد همراز و هم زانویِ فّرخ


آن سیاهی که همیشه همراز و هم زانوی فرخ است ، سیاهِ خوش طالعی است . [ سیاه = مراد موی فرخ است / هم زانو = همنشین ]

شود چون بیدِ لرزان سروِ آزاد / اگر بیند قدِ دلجویِ فرّخ


سرو بستان اگر قدِ دلجوی فرخ را ببیند چون بید لرزان شود . یعنی قامت خرامان فرخ را اگر سرو ببیند از غیرتش بی اختیار می لرزد . [ بید = نام درختی است / لرزان = صفت است برای بید ]

بده ساقی شرابِ ارغوانی / بیادِ نرگسِ جادویِ فرّخ


ای ساقی به یاد چشم زیبا و افسونگر فرخ ، باده سرخ بده تا بنوشم . [ شراب ارغوانی = می گلگون و سرخ رنگ / نرگس جادو = نرگس افسونگر ، مقصود چشم است ]

دو تا شد قامتم همچون کمانی / ز غم پیوسته چون ابرویِ فرّخ


قامتم از غمِ پیوسته مثلِ کمان دو لا شد مانندِ ابروی فرخ . [ دو تا = دو لا ]

نسیمِ مُشکِ تاتاری خجل کرد / شمیمِ زلفِ عنبر بویِ فرّخ


رایحه زلفِ عنبر بوی فرخ ، نسیمِ مشکِ تاتاری را شرمنده کرد . [ نسیم و شمیم = هر دو به معنی رایحه و بوی خوش ]

اگر میلِ دلِ هر کس بجایی است / بُوَد میلِ دلِ من سویِ فرّخ


 اگر دل هر کسی میل به جایی داشته باشد یعنی به جایی مقید و متعلق باشد . میلِ دلِ من به جانب فرخ است یعنی مقید و متعلق به اوست .

غلامِ همّتِ آنم که باشد / چو حافظ بنده و هندویِ فرّخ


من غلامِ همتِ بلندِ آن کسی هستم که چون حافظ ، بنده و غلام فرخ باشد . [ هندوی فرخ = غلام و زرخرید فرخ ]

شرح و تفسیر غزل ۹۸                       شرح و تفسیر غزل ۱۰۰

بخش خالی. برای افزودن محتوا صفحه را ویرایش کنید.

دکلمه غزل شماره ۹۹ دیوان خواجه حافظ شیرازی

خلاصه زندگینامه شمس الدین محمد حافظ شیرازی

به اتفاق تذکره نویسان لقب اصلی او شمس الدین است و آن از بیت ذیل که از قطعه در تاریخ وفات اوست برمی آید :

به سوی جنت اعلی روان شد / فرید عهد ، شمس الدین محمد

نویسنده مقدمۀ دیوان حافظ او را «شمس المله و الدین» یاد کرده و یکی از دیوانهای چاپی حافظ «شمس الدین والدنیا» نوشته ، بدیهی است که لقب او همان شمس الدین بوده و «ملت» و «دنیا» زائد است .

پس از وفات او اهلِ ذوق و عرفان وی را با القاب ذیل خوانده و ستوده اند .

بلبل شیراز ، لسان الغیب ، خواجۀ عرفان ، خواجه شیراز ، ترجمان الحقیقت ، کاشف الحقایق ، ترجمان الاسرار ، مجذوب سالک ، ترجمان السان و غیره . نام وی به اتفاق همه صاحبان تذکره ، محمد است و آن از بیت ذیل که از قطعه در تاریخ وفات اوست ، تایید می شود .

یگانه سعدی ثانی ، محمدِ حافظ / از این سراچه فانی به دارِ راحت رفت

تخلص خواجه ، حافظ است . و …

متن کامل زندگینامه شمس الدین محمد حافظ شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

خلاصه معرفی کتاب دیوان اشعار شمس الدین محمد حافظ شیرازی

متن کامل معرفی جامع کتاب دیوان اشعار حافظ شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

منابع و مراجع :

  1. شرح سودی بر حافظ – جلد دوم – ترجمۀ عصمت ستارزاده – انتشارات نگاه

Tags:
اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

تماس با دیدارجان

لطفا نظرات ، انتقادات و پیشنهادات خود را ارسال فرمایید.

درحال ارسال

وارد شوید

اطلاعات خود را فراموش کرده اید؟