شرح و تفسیر غزل شماره 31 دیوان سعدی شیرازی

شرح و تفسیر غزل شماره ۳۱ دیوان سعدی شیرازی در مرکز تخصصی شعر و عرفان دیدارجان

شرح و تفسیر غزل شماره ۳۱ دیوان سعدی شیرازی

شاعر : ابو محمد مصلح بن عبدالله ملقب به سعدی شیرازی

کتاب : دیوان اشعار

قالب شعر : غزل

آدرس شعر : شرح و تفسیر غزل شماره ۳۱ دیوان سعدی شیرازی

دیوان سعدی شیرازی
متن کامل ابیات ۱ الی ۷

۱) چه فتنه بود که حُسنِ تو در جهان انداخت / که یک دَم از تو نظر بر نمی توان انداخت ؟

۲) بلایِ غمزۀ نامهربانِ خونخوارت / چه خون که در دلِ یارانِ مهربان انداخت ؟

۳) ز عقل و عافیت آن روز بر کران ماندم / که روزگار حدیثِ تو در میان انداخت

۴) نه باغ مانَد و نه بستان ، که سرو قامتِ تو / برُست و ولوله در باغ و بوستان انداخت

۵) تو دوستی کن و از دیده مفکنم ، زنهار / که دشمنم ز برای تو در زبان انداخت

۶) به چشم های تو کآن چشم کز تو برگیرند / دریغ باشد بر ماهِ آسمان انداخت

۷) همین حکایت روزی به دوستان برسد / که سعدی از پیِ جانان برفت و جان انداخت

شرح و تفسیر غزل شماره ۳۱ دیوان سعدی شیرازی

چه فتنه بود که حُسنِ تو در جهان انداخت / که یک دَم از تو نظر بر نمی توان انداخت ؟


حُسن و زیبایی تو چه شور و غوغایی در جهان به پا کرد که حتّی نمی توان یک لحظه  دیده از تو برداشت و به تو ننگریست . [ فتنه = آشوب و غوغا / حُسن = جمال و زیبایی / نظر انداختن = نگاه را برداشتن ]

بلایِ غمزۀ نامهربانِ خونخوارت / چه خون که در دلِ یارانِ مهربان انداخت ؟


کرشمۀ نامهربان و خونریزت بسان آفت و مصیبتی ، دلِ یارانِ مهربان را چقدر خونین کرد . [ غمزه = ناز و عشوه ، اشاره با چشم و ابرو / خون در دل انداختن = کنایه از رنجور و غمگین ساختن ]

ز عقل و عافیت آن روز بر کران ماندم / که روزگار حدیثِ تو در میان انداخت


در آن زمانی که روزگار ، داستان تو را به میان آورد و از وجودِ تو خبر دار شدم . خِرَد و صحّتِ خویش را از دست دادم و از آنها بی نصیب ماندم . [ عافیت = سلامت و نجات و رستگاری / برکران = برکنار و دور / حدیث = سخن و ماجرا ]

نه باغ مانَد و نه بستان ، که سرو قامتِ تو / برُست و ولوله در باغ و بوستان انداخت


هنگامی که قامت بلندت بالید و در باغ و بوستان شور و غوغایی برپا کرد . دیگر نه از باغ نشانی ماند و نه از بوستان .

تو دوستی کن و از دیده مفکنم ، زنهار / که دشمنم ز برای تو در زبان انداخت


ای یار ، مهربانی کن و به من بی توجه مباش و برحذر باش از اینکه مرا خوار سازی . زیرا دشمن به خاطر مهرورزی من به تو ، مرا رسوای خاص و عام ساخت . [ از دیده افکندن = کنایه از بی توجهی کردن و روی برگرداندن ]

به چشم های تو کآن چشم کز تو برگیرند / دریغ باشد بر ماهِ آسمان انداخت


قسم به چشم هایت که حیف است با چشمی که تو را نگریسته باشند . به ماه آسمان نگاه کنند . [ به چشم های تو = سوگند به چشم های تو / چشم برگرفتن = کنایه از چشم بستن و ندیدن ]

همین حکایت روزی به دوستان برسد / که سعدی از پیِ جانان برفت و جان انداخت


این ماجرا که سعدی به دنبال معشوق رفت و در راهِ او جان نثار کرد . روزی به گوشِ دوستان و آشنایان خواهد رسید . [ جانان = معشوق و محبوب همچون جان عزیز / جان انداختن = کنایه از جان دادن و نثار کردن ]

زنگینامه سعدی شیرازی

افصح المتکلّمین ، مصلح بن عبدالله ملقب به سعدی شیرازی ، یکی از ستارگان قَدَرِ اوّل آسمان شعر و ادب فارسی است . وی به تقریب در سال ۶۰۶ هجری قمری در شیراز و در خانواده ای که به تعبیر خودش ، همه از عالمان دین بودند ، دیده به جهان گشود . در کودکی پدر را از دست داد و تحت سرپرستی و تربیت جدِ مادریش قرار گرفت …

متن کامل زندگینامه سعدی شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

معرفی کتاب دیوان اشعار سعدی شیرازی

در میان آثار منظوم سعدی ، غزل هایش جایگاه ویژه ای دارد . بی تردید بخشی از شهرت سعدی از رهگذر سروده شدن این غزل ها تحقق یافته است . زیرا با مطالعه این سروده هاست که خواننده درمی یابد سعدی در یافته های عاطفی و احساسی خویش را در نهایت فصاحت و بلاغت به نظم کشیده و در اختیار مخاطب قرار داده است .

این غزل ها افزون بر جذابیت و دلفریبی و افزونی که در صورت آنها مشاهده می شود ، در بُعدِ معنایی آینه ای است از افکار انسان دوستانه ، عشق بع هستی و حیات بشری ، عنایت به عوالم روحانی و ماورایی ، تجربه های بشری که سعدی آنها را در سفرهایش و …

متن کامل معرفی جامع کتاب دیوان اشعار سعدی شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

منابع و مراجع :

  1. شرح غزلهای سعدی – جلد اول و دوم – نوشته دکتر محمدرضا برزگر خالقی و دکتر تورج عقدایی – انتشارات زوّار

Tags:
اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

تماس با دیدارجان

لطفا نظرات ، انتقادات و پیشنهادات خود را ارسال فرمایید.

درحال ارسال

وارد شوید

اطلاعات خود را فراموش کرده اید؟