غزل شماره 103 دیوان خواجه حافظ شیرازی | شرح و تفسیر

غزل شماره ۱۰۳ دیوان خواجه حافظ شیرازی | شرح و تفسیر در مرکز تخصصی شعر و عرفان دیدارجان

غزل شماره ۱۰۳ دیوان خواجه حافظ شیرازی | شرح و تفسیر

شاعر : شمس الدین محمد حافظ شیرازی

کتاب : دیوان اشعار

قالب شعر : غزل

آدرس شعر : غزل شماره ۱۰۳ دیوان خواجه حافظ شیرازی

دیوان حافظ شیرازی

متن کامل ابیات غزل شماره ۱۰۳ دیوان خواجه حافظ شیرازی

ابیات ۱ الی ۶

۱) روزِ وصلِ دوستداران یاد باد / یاد باد آن روزگاران یاد باد

۲) کامم از تلخیِ غم چون زهر گشت / بانگِ نوشِ شادخواران یاد باد

۳) گر چه یاران فارغند از یادِ من / از من ایشان را هزاران یاد باد

۴) مُبتلا گشتم در این بند و بلا / کوششِ آن حق گزاران یاد باد

۵) گر چه صد رودست در چشمم مدام / زنده رودِ باغ کاران یاد باد

۶) رازِ حافظ بعد از این ناگفته ماند / ای دریغا رازداران یاد باد

شرح و تفسیر غزل شماره ۱۰۳ دیوان خواجه حافظ شیرازی

روزِ وصلِ دوستداران یاد باد / یاد باد آن روزگاران یاد باد


روزِ وصلِ دوستان یاد باد . یعنی هرگز فراموش نشود آن ایام که با دوستان در یک جا جمع بودیم . یاد باد آن ایم ، یاد باد .

کامم از تلخیِ غم چون زهر گشت / بانگِ نوشِ شادخواران یاد باد


از تلخی غم ، کامم مثلِ زهر تلخ گشت . بانگِ بنوش بنوش مجلسِ باده هرگز فراموش نشود . زیرا عادت اهلِ مجلس جنان است که وقتی یکی از مجلسیان قدح شرابِ را بلند کرد دیگران هم با گفتن لفظِ «بنوشیم» جام های خود را بلند می کنند و می نوشند . در روم هم معمول همین است می گویند «بخوریم» .

گر چه یاران فارغند از یادِ من / از من ایشان را هزاران یاد باد


اگر چه یاران از یاد کردن من فارغند یعنی یادی از من نمی کنند ولی از من به ایشان هزاران بار یاد باد . یعنی من آنها را هزار باد به خاطر می آورم .

مُبتلا گشتم در این بند و بلا / کوششِ آن حق گزاران یاد باد


من گرفتارِ بندِ بلا شده ام یعنی گرفتارِ بندِ هجران و فراق عزیزان گشته ام . سعی و تلاشِ آن دوستانِ حق گزار یاد باد . یعنی از خاطرها محو نگردد بلکه برای همیشه باقی بماند آن کوششی که دوستان حق گزار در ادای حقِ ما بجا می آوردند .

گر چه صد رودست در چشمم مدام / زنده رودِ باغ کاران یاد باد


هر چند که از اشکِ چشمم هر آن در چشمم صد نهر تشکیل می شود امّا جایش است که زنده رودِ باغکاران یاد شود . یعنی از کثرت گریه از چشمانم نهرها جاری می شود . بسیار بجاست که این نهرها ، زاینده رود را به خاطر بیاورد . خلاصه هر چند که پیوسته دیده ام سرچشمۀ صد جویبار اشک است . با این حال یادِ نهرِ زاینده رود که از کنار باغ کاران می گذرد از خاطر فراموش مباد . [ باغ کاران = نام یکی از چهارباغ معروفِ اصفهان که مشرف بر زاینده رود بوده است ( لغت نامه دهخدا ) ]

رازِ حافظ بعد از این ناگفته ماند / ای دریغا رازداران یاد باد


رازِ حافظ بعد از این ناگفته می ماند یعنی کسی پیدا نمی شود که رازِ حافظ را نگه دارد و آن شخص راز نگهدارش باشد . یادِ یاران راز پوش بخیر باد .

شرح و تفسیر غزل ۱۰۲                     شرح و تفسیر غزل ۱۰۴

بخش خالی. برای افزودن محتوا صفحه را ویرایش کنید.

دکلمه غزل شماره ۱۰۳ دیوان خواجه حافظ شیرازی

خلاصه زندگینامه شمس الدین محمد حافظ شیرازی

به اتفاق تذکره نویسان لقب اصلی او شمس الدین است و آن از بیت ذیل که از قطعه در تاریخ وفات اوست برمی آید :

به سوی جنت اعلی روان شد / فرید عهد ، شمس الدین محمد

نویسنده مقدمۀ دیوان حافظ او را «شمس المله و الدین» یاد کرده و یکی از دیوانهای چاپی حافظ «شمس الدین والدنیا» نوشته ، بدیهی است که لقب او همان شمس الدین بوده و «ملت» و «دنیا» زائد است .

پس از وفات او اهلِ ذوق و عرفان وی را با القاب ذیل خوانده و ستوده اند .

بلبل شیراز ، لسان الغیب ، خواجۀ عرفان ، خواجه شیراز ، ترجمان الحقیقت ، کاشف الحقایق ، ترجمان الاسرار ، مجذوب سالک ، ترجمان السان و غیره . نام وی به اتفاق همه صاحبان تذکره ، محمد است و آن از بیت ذیل که از قطعه در تاریخ وفات اوست ، تایید می شود .

یگانه سعدی ثانی ، محمدِ حافظ / از این سراچه فانی به دارِ راحت رفت

تخلص خواجه ، حافظ است . و …

متن کامل زندگینامه شمس الدین محمد حافظ شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

خلاصه معرفی کتاب دیوان اشعار شمس الدین محمد حافظ شیرازی

متن کامل معرفی جامع کتاب دیوان اشعار حافظ شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

منابع و مراجع :

  1. شرح سودی بر حافظ – جلد دوم – ترجمۀ عصمت ستارزاده – انتشارات نگاه

Tags:
اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

تماس با دیدارجان

لطفا نظرات ، انتقادات و پیشنهادات خود را ارسال فرمایید.

درحال ارسال

وارد شوید

اطلاعات خود را فراموش کرده اید؟