غزل شماره 85 دیوان سعدی شیرازی

شرح و تفسیر غزل شماره 85 دیوان سعدی شیرازی در مرکز تخصصی شعر و عرفان دیدارجان

شرح و تفسیر غزل شماره 85 دیوان سعدی شیرازی

شاعر : ابو محمد مصلح بن عبدالله ملقب به سعدی شیرازی

کتاب : دیوان اشعار

قالب شعر : غزل

آدرس شعر : غزل شماره 85 دیوان سعدی شیرازی

دیوان سعدی شیرازی
متن کامل ابیات 1 الی 10

1) با همه مِهر و ، با منش کین است / چه کنم ؟ حظّ بخت من این است

2) شاید این نَفس ، تا دگر نکنی / پنجه با ساعدی که سیمین است

3) ننهد پای تا نبیند چای / هر که را چشم مصلحت بین است

4) مَثل زیرکان و چنبر عشق / طفلِ نادان و مارِ رنگین است

5) دردمند فراق سر ننهد / مگر آن شب که گور بالین است

6) گریه گو بر هلاک من مکنید / که نه این نوبتِ نخستین است

7) لازم است احتمال چندین جَور / که محبّت هزار چندین است

8) گر هزارم جواب تلخ دهی / اعتقاد من آنکه شیرین است

9) مرد اگر شیر در کمند آرد / چون کمندش گرفت مسکین است

10) سعدیا ، تن به نیستی در ده / چاره با سخت بازوان این است

شرح و تفسیر غزل شماره 85 دیوان سعدی شیرازی

با همه مِهر و ، با منش کین است / چه کنم ؟ حظّ بخت من این است


با همه مهر می ورزد امّا با من بر سر کین است . چه می توانم کرد ؟ این هم از بخت بَد من است . [ حظّ = بهره ، نصیب / بخت = اقبال و سعادت ]

شاید این نَفس ، تا دگر نکنی / پنجه با ساعدی که سیمین است


ای نَفس ، شایسته است که دیگر با ساعد سیمین یار پنجه میفکنی . [ شاید = از مصدر شایستن به معنی شایسته و سزاوار / ساعد سیمین = دست و بازوی سپید و زیبا / پنجه با کسی کردن = کنایه از ستیز و نزاع کردن ، درافتادن با کسی ]

ننهد پای تا نبیند چای / هر که را چشم مصلحت بین است


هر کسی که چشم مصلحت بین داشته باشد ، تا جایی را نبیند به آنجا پای نمی گذارد . [ مصلحت = صلاح اندیش ]

مَثل زیرکان و چنبر عشق / طفلِ نادان و مارِ رنگین است


داستان خردمندان و اسیر شدگان در حلقۀ عشق مَثل داستان کودک نادانی است که ندانسته با ماری خوش خط و خال بازی می کند . [ زیرکان = عاقلان و دانایان / چنبر = حلقه و دایره ]

دردمند فراق سر ننهد / مگر آن شب که گور بالین است


عاشقی که درد جدایی به جان دارد نمی خوابد . مگر شبی که گور بستر و بالین باشد . یعنی تا زنده است خواب به چشمان او نمی آید . [ دردمند = دردکش ، رنجور و آزرده / سرنهادن = کنایه از خوابیدن ، آرام و قرار گرفتن ]

گریه گو بر هلاک من مکنید / که نه این نوبتِ نخستین است


به آشنایان بگو که برای هلاک شدن من اشک مریزید ، زیرا این اوّلین باری نیست که کسی در راه دلدادگی جان می سپارد .

لازم است احتمال چندین جَور / که محبّت هزار چندین است


تحمّل این مقدار ستم از یار ضروری است ، زیرا محبّت و عشق نسبت به او هزار بار بیش از مقدار ستمی است که روا می دارد . [ احتمال = بردباری ، تحمّل کردن ]

گر هزارم جواب تلخ دهی / اعتقاد من آنکه شیرین است


اگر هزاران بار به من جواب تلخ بدهی ، من بر این باورم که آن سخنان تلخ و آزار دهنده شیرین است .

مرد اگر شیر در کمند آرد / چون کمندش گرفت مسکین است


انسان اگر توانایی به دام انداختن شیر را هم داشه باشد ، هنگامی که به کمند افتاد و اسیر شد ، شخصی ناتوان است .

سعدیا ، تن به نیستی در ده / چاره با سخت بازوان این است


ای سعدی ، آمادۀ هلاک و نیستی باش ، زیرا درافتادن با معشوق توانا راهی جز این باقی نمی گذارد . [ نیستی = فنا و نابودی / تن در دادن = راضی شدن و پذیرفتن / سخت بازوان = توانایان و زورمندان ]

شرح و تفسیر غزل 84                     شرح و تفسیر غزل 86

بخش خالی. برای افزودن محتوا صفحه را ویرایش کنید.

دکلمه غزل شماره 85 دیوان سعدی شیرازی

زندگینامه سعدی شیرازی

افصح المتکلّمین ، مصلح بن عبدالله ملقب به سعدی شیرازی ، یکی از ستارگان قَدَرِ اوّل آسمان شعر و ادب فارسی است . وی به تقریب در سال 606 هجری قمری در شیراز و در خانواده ای که به تعبیر خودش ، همه از عالمان دین بودند ، دیده به جهان گشود . در کودکی پدر را از دست داد و تحت سرپرستی و تربیت جدِ مادریش قرار گرفت …

متن کامل زندگینامه سعدی شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

معرفی کتاب دیوان اشعار سعدی شیرازی

در میان آثار منظوم سعدی ، غزل هایش جایگاه ویژه ای دارد . بی تردید بخشی از شهرت سعدی از رهگذر سروده شدن این غزل ها تحقق یافته است . زیرا با مطالعه این سروده هاست که خواننده درمی یابد سعدی در یافته های عاطفی و احساسی خویش را در نهایت فصاحت و بلاغت به نظم کشیده و در اختیار مخاطب قرار داده است .

این غزل ها افزون بر جذابیت و دلفریبی و افزونی که در صورت آنها مشاهده می شود ، در بُعدِ معنایی آینه ای است از افکار انسان دوستانه ، عشق بع هستی و حیات بشری ، عنایت به عوالم روحانی و ماورایی ، تجربه های بشری که سعدی آنها را در سفرهایش و …

متن کامل معرفی جامع کتاب دیوان اشعار سعدی شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

منابع و مراجع :

  1. شرح غزلهای سعدی – جلد اول و دوم – نوشته دکتر محمدرضا برزگر خالقی و دکتر تورج عقدایی – انتشارات زوّار

Tags:
اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

تماس با دیدارجان

لطفا نظرات ، انتقادات و پیشنهادات خود را ارسال فرمایید.

درحال ارسال

وارد شوید

اطلاعات خود را فراموش کرده اید؟