به وجود آمدن موسی و وحی آمدن به مادر موسی | شرح و تفسیر

به وجود آمدن موسی و وحی آمدن به مادر موسی | شرح و تفسیر در مرکز تخصصی شعر و عرفان دیدارجان

به وجود آمدن موسی و وحی آمدن به مادر موسی | شرح و تفسیر

شاعر : مولانا جلال الدین محمد بلخی

کتاب : مثنوی معنوی

قالب شعر : مثنوی

آدرس شعر : مثنوی معنوی مولوی دفتر سوم ابیات ۹۴۸ تا ۹۵۸

نام حکایت : خواب دیدن فرعون آمدن موسی را و تدارک اندیشیدن

بخش : ۸ از ۱۷ ( به وجود آمدن موسی و وحی آمدن به مادر موسی )

مثنوی معنوی مولوی

خلاصه حکایت خواب دیدن فرعون آمدن موسی را و تدارک اندیشیدن

هر چند ماجرای ولادت حضرت موسی (ع) در تفاسیر قرآن کریم و تواریخ به صورت های مختلف نقل شده . ولی این مطلب موردِ اتفاق است که نجات یافتن موسی از دستِ قهر و ستمِ فرعونی با مشیّتِ الهی و عنایتِ ربّانی بوده است . تورات در نقلِ این ماجرا به اجمال و اختصار سخن گفته و از تفصیلِ آن اجتناب ورزیده است . پس از آنکه منجّمان و خواب گزاران ، فرعون را از ولادت موسی می آگاهانند . به دستور فرعون ، فرزندانِ ذکورِ بنی اسرائیل قتل عام می شوند و …

متن کامل « حکایت خواب دیدن فرعون آمدن موسی را و تدارک اندیشیدن » را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید .

متن کامل اشعار به وجود آمدن موسی و وحی آمدن به مادر موسی

ابیات ۹۴۸ الی ۹۵۸

۹۴۸) خود زنِ عِمران که موسی بُرده بود / دامن اندر چید از آن آشوب و دود

۹۴۹) آن زنانِ قابله در خانه ها / بهرِ جاسوسی فرستاد آن دَغا

۹۵۰) غَمز کردندش که اینجا کودکی ست / نآمد او میدان ، که در وَهم و شکی ست

۹۵۱) اندرین کوچه ، یکی زیبا زنی ست / کودکی دارد ، ولیکن پُر فنی ست

۹۵۲) پس عوانان آمدند ، او طفل را / در تنور انداخت از امرِ خدا

۹۵۳) وحی آمد سویِ زن ز آن باخبر / که ز اصلِ آن خلیل است آن پسر

۹۵۴) عَصمتِ یا نارُ کُونی بارِداََ / لا تکُونُ النّارُ حَرّاََ شارداََ

۹۵۵) زن به وحی انداخت او را در شَرَر / بر تنِ موسی نکرد آتش ، اثر

۹۵۶) پس عوانان بی مُراد ، آن سو شدند / باز غَمّازان کز آن واقف بُدند

۹۵۷) با عوانان ماجرا برداشتند / پیشِ فرعون از برای دانگِ چند

۹۵۸) کِای عوانان بازگردید آن طرف / نیک نیکو بنگرید اندر غُرَف

شرح و تفسیر به وجود آمدن موسی و وحی آمدن به مادر موسی

خود زنِ عِمران که موسی بُرده بود / دامن اندر چید از آن آشوب و دود


زنِ عِمران که موسی را همراهِ خود تا نزدیکِ میدان برده بود . به میدان درنیامد و به جمع آن زنان نپیوست . بلکه از بیمِ آن فتنۀ هولناک ، دامن برچید . یعنی از آن فتنه و غوغا دور شد و دوباره به خانه بازگشت .

آن زنانِ قابله در خانه ها / بهرِ جاسوسی فرستاد آن دَغا


سپس فرعونِ حیله گر ، زنان قابله را برای جاسوسی به خانه های بنی اسرائیل فرستاد .

غَمز کردندش که اینجا کودکی ست / نآمد او میدان ، که در وَهم و شکی ست


زنان جاسوس ، سخن چینی کردند و نهانی به فرعون خبر دادند که : در این خانه کودکی است که به میدان نیامده ، بنابراین نسبت به او شک و تردیدی در کار است . [ غَمز = در اصل به معنی اشاره با چشم و ابرو است ولی در اینجا به معنی سخن چینی و خبر دادن آمده است . ]

اندرین کوچه ، یکی زیبا زنی ست / کودکی دارد ، ولیکن پُر فنی ست


زنان جاسوس گفتند : در این کوچه زنی خوبرو می زید که کودکی نیز دارد . امّا زنی آگاه و داناست و قصدِ ما را می داند . [ انقروی می گوید : و لکن آن کودکِ پُر فنی است که آثارِ دولت و سعادت از سیمایش پیداست ( شرح کبیر انقروی ، جزو اوّل ، دفتر سوم ، ص ۳۵۹ ) ]

پس عوانان آمدند ، او طفل را / در تنور انداخت از امرِ خدا


ماموران فرعونی آمدند . امّا مادر موسی به فرمان خدا ، کودکش را درون تنوری انداخت . [ عَوانان = جمع عَوان به معنی سرهنگِ دیوان و مأمورِ اجرای دیوان قضا و حِسبَت . و به احتمال قوی مخفف اَعوان ( = یاران ) است که اصطلاحاََ اطلاق می شده بر مأمورِ اجرای حکم دیوان ]

وحی آمد سویِ زن ز آن باخبر / که ز اصلِ آن خلیل است آن پسر


از بارگاه خداوند دانا به همسر عِمران وحی رسید که : این پسر از تبار ابراهیم خلیل (ع) است . [ وحی = شرح بیت ۱۴۶۱ دفتر اوّل ]

عَصمتِ یا نارُ کُونی بارِداََ / لا تکُونُ النّارُ حَرّاََ شارداََ


به سبب حفظ و صیانتِ این فرمان حق که : آتشا ، بر ابراهیم باش سرد و سازگار . آتش در مقابل فرمان الهی ، سرکشی و تمرّد نکرد . ( شارد = رمنده ، سرکش ) [ مصراع اوّل مقتبس است از آیه ۶۹ سورۀ انبیاء که شرح آن در بیت ۵۴۷ دفتر اوّل گذشت . توضیح بیشتر در شرح ابیات ۸۲۳ تا ۸۳۳ دفتر اوّل آمده است . ]

زن به وحی انداخت او را در شَرَر / بر تنِ موسی نکرد آتش ، اثر


پس همسر عِمران ، موسی را به فرمان الهی در میان آتش افکند . ولی آن آتش هیچ آسیبی به موسی نزد .

پس عوانان بی مُراد ، آن سو شدند / باز غَمّازان کز آن واقف بُدند


مأموران فرعونی پس از تفتیش های بیشمار ، بی آنکه به موسی دست یازند . ناامید و ناکام نزدِ فرعون رفتند . ولی جاسوسان خبر داشتند که کودک در آن خانه است .

با عوانان ماجرا برداشتند / پیشِ فرعون از برای دانگِ چند


آن جاسوسان به طمع مقداری پول ، مسئلۀ بچه را در حضور فرعون مطرح کردند و با مأموران تفتیش به بحث و مجادله پرداختند . ( دانگ = واحدی برای وزن و مساحت ، در اینجا به معنی مقداری پول ) [ یعنی موضوع یافتن آن بچه تقرایباََ منتفی شده بود . امّا خبرچینان به خاطر دریافت پول و انعام ، سر و صدا کردند و مأموران را متهم به قصور کردند . ]

کِای عوانان بازگردید آن طرف / نیک نیکو بنگرید اندر غُرَف


خبرچینان به اصطلاح برای خودشیرینی پیش فرعون ، به مأموران تفتیش گفتند : ای مأموران دوباره به سوی آن خانه بازگردید و اتاق ها را خوب جستجو کنید . [ غُرف = اتاق ها ، جمع غرفه ]

دکلمه به وجود آمدن موسی و وحی آمدن به مادر موسی

خلاصه زندگینامه مولانا جلال الدین محمد بلخی

سرزمین ایران از دیرباز مهد تفکرات عرفانی بوده است . از این رو در طی قرون و اعصار ، نام آورانی بی شمار در عرصه عرفان و تصوف در دامن خود پرورش داده است . یکی از این بزرگان نام آور ، حضرت مولانا جلال الدین محمد بلخی است که به ملای روم و مولوی رومی آوازه یافته است . او در ششم ربیع الاول سال ۶۰۴ هجری قمری در بلخ زاده شد . پدر او محمدحسین  خطیبی است که به بهاءالدین ولد معروف شده است و نیز او را با لقب سلطان العلما یاد کرده اند . بهاء ولد از اکابر صوفیه و اعاظم عرفا بود و خرقه او به احمد غزالی می پیوست و در علم عرفان و …

متن کامل زندگینامه مولانا جلال الدین بلخی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

خلاصه معرفی کتاب مثنوی معنوی مولوی

مثنوی معنوی کتابی تعلیمی و درسی در زمینه عرفان ، اصول تصوف ، اخلاق ، معارف و …است . مولانا بیشتر به خاطر همین کتاب شریف معروف شده است . مثنوی معنوی دریای ژرفی است که می توان در آن غواصی کرد و به انواع گوهرهای معنوی دست یافت با آنکه تا آن زمان کتابهای ارزشمند و گرانقدری نظیر منطق الطیر عطار نیشابوری و حدیقت الحقیقت سنائی و گلشن راز شبستری از مهمترین و عمیق ترین کتب عرفانی و صوفیانه به شمار می رفتند ولی با ظهور مثنوی معنوی مولانا و جامعیت و ظرافت و نکته های باریک و …

متن کامل معرفی جامع کتاب مثنوی معنوی مولوی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

منابع و مراجع :

  1. شرح جامع مثنوی معنوی – دفتر سوم – تالیف کریم زمانی – انتشارات اطلاعات

Tags:
اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

تماس با دیدارجان

لطفا نظرات ، انتقادات و پیشنهادات خود را ارسال فرمایید.

درحال ارسال

وارد شوید

اطلاعات خود را فراموش کرده اید؟