شرح و تفسیر غزل شماره 75 دیوان حافظ شیرازی

شرح و تفسیر غزل شماره ۷۵ دیوان حافظ شیرازی در مرکز تخصصی شعر و عرفان دیدارجان

شرح و تفسیر غزل شماره ۷۵ دیوان حافظ شیرازی

شاعر : شمس الدین محمد حافظ شیرازی

کتاب : دیوان اشعار

قالب شعر : غزل

آدرس شعر : شرح و تفسیر غزل شماره ۷۵ دیوان حافظ شیرازی

دیوان حافظ شیرازی
متن کامل ابیات ۱ الی ۶

۱) خوابِ آن نرگسِ فتانِ تو بی چیزی نیست / تابِ آن زلفِ پریشانِ تو بی چیزی نیست

۲) از لبت شیر روان بود که من می گفتم / این شِکر گِردِ نمکدان تو بی چیزی نیست

۳) جان درازیّ تو بادا که یقین می دانم / در کمانِ ناوکِ مژگانِ تو بی چیزی نیست

۴) مُبتلایی به غمِ مِحنت و اندوهِ فراق / ای دل این ناله و افغانِ تو بی چیزی نیست

۵) دوش باد از سرِ کویش به گلستان بگذشت / ای دل این چاکِ گریبانِ تو بی چیزی نیست

۶) دردِ عشق ار چه دل از خلق نهان می دارد / حافظ این دیدۀ گریانِ تو بی چیزی نیست

شرح و تفسیر غزل شماره ۷۵ دیوان حافظ شیرازی

خوابِ آن نرگسِ فتانِ تو بی چیزی نیست / تابِ آن زلفِ پریشانِ تو بی چیزی نیست


ای جانان ، خواب آن چشمانِ فتان تو بی غرض نیست و حتماََ سببی دارد ، یعنی بر اینکه به عشاق التفات نکنی و به روی شان نگاه ننمایی تغافل می کنی . همچنین پیچ و خم آن زلف پریشان ات نیز بی غرض نیست بلکه قلابی است برای صید دل های عشاق . [ خواب = رویا / فتان = فته گر / تاب = پیچش ]

از لبت شیر روان بود که من می گفتم / این شِکر گِردِ نمکدان تو بی چیزی نیست


از لبت هنوز شیر می چکید یعنی طفل بودی که من می گفتم . این شِکر در دورِ نمکدان تو بی علت نیست . یعنی بدین وسیله عشاق را به خود جلب نموده و توجه شان را به خود معطوف می داری . [ روان = جاری / می گفتم = بیان می کردم / در این بیت مراد از شِکر ، لب و مراد از نمکدان ، دهان است ]

جان درازیّ تو بادا که یقین می دانم / در کمانِ ناوکِ مژگانِ تو بی چیزی نیست


جان و عمرت دراز باد ، یقیناََ می دانم که در کمان بودن ناوکِ مژگانت بی غرض نیست یعنی خدای تعالی حیات و عمرِ طولانی برایت میسر گرداند اگر چه یقین دارم نهادنِ ناوکِ مژگانت در کمانِ ابرو به صلاح نیست بلکه برای هلاک نمودن منِ ناتوان است . [ درازی = این کلمه را معمولاََ با «عمر» استعمال می کنند و مصرفش با «جان» مشهور نیست . یعنی «عمرت دراز باد» ]

مُبتلایی به غمِ مِحنت و اندوهِ فراق / ای دل این ناله و افغانِ تو بی چیزی نیست


ای دل ، به غم و محنت و غصۀ فراق مبتلایی و این ناله و فغان تو بی علت نیست . یعنی عاشق شده ای و مقتضای عشق فریاد فریاد و فغان و انین می باشد . [ اندوه = غصه ]

دوش باد از سرِ کویش به گلستان بگذشت / ای دل این چاکِ گریبانِ تو بی چیزی نیست


دیشب باد از سرِ کویش به گلشن گذشت . ای دل این چاکِ گریبانِ تو بدون سبب نیست بلکه خبرِ او را از باد گرفته ای و از شوق گریبانت را چاک زده ای . [ دوش = دیشب / چاک = پاره ]

دردِ عشق ار چه دل از خلق نهان می دارد / حافظ این دیدۀ گریانِ تو بی چیزی نیست


دل اگر چه دردِ عشق را از مردم نهان می دارد امّا ای حافظ ، این دیدۀ گریان تو بیهوده نیست . یعنی اگر چه دل ، دردِ عشق را مخفی می دارد امّا اشکِ چشم ، آن را اظهار و ابراز می دارد پس عاشقی تو از آن معلوم است .

بخش خالی. برای افزودن محتوا صفحه را ویرایش کنید.

دکلمه غزل شماره ۷۵ دیوان حافظ شیرازی

دکلمه غزل شماره ۷۵ دیوان حافظ شیرازی

زنگینامه شمس الدین محمد حافظ شیرازی

به اتفاق تذکره نویسان لقب اصلی او شمس الدین است و آن از بیت ذیل که از قطعه در تاریخ وفات اوست برمی آید :

به سوی جنت اعلی روان شد / فرید عهد ، شمس الدین محمد

نویسنده مقدمۀ دیوان حافظ او را «شمس المله و الدین» یاد کرده و یکی از دیوانهای چاپی حافظ «شمس الدین والدنیا» نوشته ، بدیهی است که لقب او همان شمس الدین بوده و «ملت» و «دنیا» زائد است .

پس از وفات او اهلِ ذوق و عرفان وی را با القاب ذیل خوانده و ستوده اند .

بلبل شیراز ، لسان الغیب ، خواجۀ عرفان ، خواجه شیراز ، ترجمان الحقیقت ، کاشف الحقایق ، ترجمان الاسرار ، مجذوب سالک ، ترجمان السان و غیره . نام وی به اتفاق همه صاحبان تذکره ، محمد است و آن از بیت ذیل که از قطعه در تاریخ وفات اوست ، تایید می شود .

یگانه سعدی ثانی ، محمدِ حافظ / از این سراچه فانی به دارِ راحت رفت

تخلص خواجه ، حافظ است . و …

متن کامل زندگینامه شمس الدین محمد حافظ شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

معرفی کتاب دیوان اشعار حافظ شیرازی

متن کامل معرفی جامع کتاب دیوان اشعار حافظ شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

منابع و مراجع :

  1. شرح سودی بر حافظ – جلد اول – ترجمۀ عصمت ستارزاده – انتشارات نگاه

Tags:
۲s یادداشت ها
  1. هانیه نوری زاده 4 ماه پیش

    درود فراوان به شما و سپاس گزاری از زحماتتون درخواستی داشتم مبنی بر اینکه تفسیر غزل ها رو ادامه نمیدین؟ من دارم غزل به غزل تفسیر حافظ رو میخونم الانم به سایتتون عادت کردم و بسیار کامل و مفید هست چیزی که منو اندوهگین کرده، نبود ادامه غزلاست اگه امکان ادامش وجود داشته باشه کمال سپاس گزاری رو دارم حیفه از بقیه تفسیر غزلای حافظ محروم باشیم

    • نویسنده
      فقیه 4 ماه پیش

      سلام . به یاری خدا از این هفته ، غزل های حافظ را ادامه خواهم داد .

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

تماس با دیدارجان

لطفا نظرات ، انتقادات و پیشنهادات خود را ارسال فرمایید.

درحال ارسال

وارد شوید

اطلاعات خود را فراموش کرده اید؟