غزل شماره 124 دیوان سعدی شیرازی

شرح و تفسیر غزل شماره 124 دیوان سعدی شیرازی در مرکز تخصصی شعر و عرفان دیدارجان

شرح و تفسیر غزل شماره 124 دیوان سعدی شیرازی

شاعر : ابو محمد مصلح بن عبدالله ملقب به سعدی شیرازی

کتاب : دیوان اشعار

قالب شعر : غزل

آدرس شعر : غزل شماره 124 دیوان سعدی شیرازی

دیوان سعدی شیرازی
متن کامل ابیات 1 الی 9

1) روز وصلم قرار دیدن نیست / شب هجرانم آرمیدن نیست

2) طاقت سربریدنم باشد / وز حبیبم سرِ بریدن نیست

3) مطرب از دست من به جان آمد / که مرا طاقت شنیدن نیست

4) دست بیچاره چون به جان نرسد / چاره جز پیرهن دریدن نیست

5) ما خود افتادگان مسکینیم / حاجت دام گستریدن نیست

6) دست در خون عاشقان داری / حاجت تیغ برکشیدن نیست

7) با خداوندگاری افتادم / کِش سرِ بنده پروریدن نیست

8) گفتم : ای بوستان روحانی / دیدن میوه چون گزیدن نیست

9) گفت : سعدی ، خیال خیره مبند / سیب سیمین برای چیدن نیست

شرح و تفسیر غزل شماره 124 دیوان سعدی شیرازی

روز وصلم قرار دیدن نیست / شب هجرانم آرمیدن نیست


در روز وصال و رسیدن به معشوق قرار و آرام خود را از کف می دهم . در شب جدایی هم نمی توانم دوری او را تحمّل نمایم و خواب به دیدگانم نمی آید . [ قرار = پایداری و استواری ، تاب و توان / آرمیدن = قرار و آسایش ، سکون ]

طاقت سربریدنم باشد / وز حبیبم سرِ بریدن نیست


سر بریدن در راه معشوق را تحمّل می کنم ، امّا اندیشۀ جدایی از محبوب را به خود راه نمی دهم . [ سر کاری داشتن = کنایه از قصد انجام کاری را داشتن ]

مطرب از دست من به جان آمد / که مرا طاقت شنیدن نیست


نوازنده از این روی که من در اثر اندوه عشق سرِ شنیدن آوای او را ندارم ، از دست من خسته و بی تاب شده است . [ مطرب = به طرب آرنده ، رامشگر و نوازنده / به جان آمدن = کنایه از به ستوه آمدن و به درد سر افتادن ]

دست بیچاره چون به جان نرسد / چاره جز پیرهن دریدن نیست


آنگاه که عاشق درمانده از دست یافتن به معشوق عزیز همچون جان خویش ناامید گردد ، چاره ای جز پیراهن دریدن ندارد .

ما خود افتادگان مسکینیم / حاجت دام گستریدن نیست


ما در راه عشق تو آن بیچارگان به دام افتاده ای هستیم که نیازی نیست برای اسارت ، در راهشان دام گسترده شود . [ مسکین = بیچاره و بی نوا / افتادگان = کنایه از درماندگان و ناتوانان ، عاشقان ]

دست در خون عاشقان داری / حاجت تیغ برکشیدن نیست


تو بر ریختن خون عاشقان قادری ، پس نیازی به کشیدن شمیشر برای ریختن خون آنان وجود ندارد . [ دست در چیزی داشتن = قدرت و توانایی در چیزی داشتن ]

با خداوندگاری افتادم / کِش سرِ بنده پروریدن نیست


با مولا و سروری سر و کار پیدا کرده ام که به فکر نوازش بندگان خویش نیست . [ خداوندگار = سرور و رئیس ، خواجه / پروریدن = حمایت و نوازش کردن / سر چیزی داشتن = کنایه از قصد و توجّه به چیزی داشتن ]

گفتم : ای بوستان روحانی / دیدن میوه چون گزیدن نیست


به او گفتم : ای معشوقی که از عالم بالایی ، همانطور که دیدن میوه مثل چیدن و گاز زدن آن نیست ، تنها با مشاهدۀ چهرۀ زیبایت بهره مندی اتز آن حاصل نمی شود . [ روحانی = مکان روحانی ، جای پاک و پاکیزه و با صفا ، منسوب به روح ، آنچه از مقولۀ روح و جان باشد / گزیدن = بریدن و قطع کردن ، چیدن (لغت نامه) ]

گفت : سعدی ، خیال خیره مبند / سیب سیمین برای چیدن نیست


گفت : ای سعدی ، خیال باطل به خود راه مده ، زیرا این چانۀ نقره فام من مثل سیب نیست که بتوان آن را چید ، بلکه باید به مشاهده ای از آن بر روی درختِ قامت بسنده کرد . [ خیره = بیهوده و باطل / خیال بستن = تصور کردن ]

شرح و تفسیر غزل 123                     شرح و تفسیر غزل 125

بخش خالی. برای افزودن محتوا صفحه را ویرایش کنید.

دکلمه غزل شماره 124 دیوان سعدی شیرازی

زندگینامه سعدی شیرازی

افصح المتکلّمین ، مصلح بن عبدالله ملقب به سعدی شیرازی ، یکی از ستارگان قَدَرِ اوّل آسمان شعر و ادب فارسی است . وی به تقریب در سال 606 هجری قمری در شیراز و در خانواده ای که به تعبیر خودش ، همه از عالمان دین بودند ، دیده به جهان گشود . در کودکی پدر را از دست داد و تحت سرپرستی و تربیت جدِ مادریش قرار گرفت …

متن کامل زندگینامه سعدی شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

معرفی کتاب دیوان اشعار سعدی شیرازی

در میان آثار منظوم سعدی ، غزل هایش جایگاه ویژه ای دارد . بی تردید بخشی از شهرت سعدی از رهگذر سروده شدن این غزل ها تحقق یافته است . زیرا با مطالعه این سروده هاست که خواننده درمی یابد سعدی در یافته های عاطفی و احساسی خویش را در نهایت فصاحت و بلاغت به نظم کشیده و در اختیار مخاطب قرار داده است .

این غزل ها افزون بر جذابیت و دلفریبی و افزونی که در صورت آنها مشاهده می شود ، در بُعدِ معنایی آینه ای است از افکار انسان دوستانه ، عشق بع هستی و حیات بشری ، عنایت به عوالم روحانی و ماورایی ، تجربه های بشری که سعدی آنها را در سفرهایش و …

متن کامل معرفی جامع کتاب دیوان اشعار سعدی شیرازی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

منابع و مراجع :

  1. شرح غزلهای سعدی – جلد اول و دوم – نوشته دکتر محمدرضا برزگر خالقی و دکتر تورج عقدایی – انتشارات زوّار

Tags:
اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

تماس با دیدارجان

لطفا نظرات ، انتقادات و پیشنهادات خود را ارسال فرمایید.

درحال ارسال

وارد شوید

اطلاعات خود را فراموش کرده اید؟