راست گفتن ابلیس ضمیر خود را به معاویه | شرح و تفسیر

راست گفتن ابلیس ضمیر خود را به معاویه | شرح و تفسیر در مرکز تخصصی شعر و عرفان دیدارجان

راست گفتن ابلیس ضمیر خود را به معاویه | شرح و تفسیر

شاعر : مولانا جلال الدین محمد بلخی

کتاب : مثنوی معنوی

قالب شعر : مثنوی

آدرس شعر : مثنوی معنوی مولوی دفتر دوم ابیات ۲۷۶۴ تا ۲۷۷۰

نام حکایت : بیدار کردن ابلیس ، معاویه را که خیز وقت نماز است

بخش : ۱۲ از ۱۵ ( راست گفتن ابلیس ضمیر خود را به معاویه )

مثنوی معنوی مولوی

خلاصه حکایت بیدار کردن ابلیس ، معاویه را که خیز وقت نماز است

حکایت کرده اند که معاویه در گوشه ای از کاخ خود خوابیده بود . درهای ورودی کاخ از اندرون بسته بود تا کسی مزاحم خواب او نشود . او در خوابی ژرف فرو رفته بود که ناگهان ، شبحی او را از خواب بیدار می کند . معاویه آسیمه سر از خواب بیدار می گردد ولی کسی را نمی بیند پیشِ خود می گوید : همۀ درهای کاخ که بسته است ، پس این شخصِ موهوم از کجا به اندرون درآمده است ؟ برمی خیزد و به جستجو می پردازد و بالاخره با شبحی برخورد می کند و به او می گوید : کیستی ؟ پاسخ می دهد : ابلیس ، معاویه می پرسد : چرا مرا بیدار کردی ؟ می گوید : وقتِ نماز است ، تو را بیدار کردم تا فوراََ …

متن کامل « حکایت بیدار کردن ابلیس ، معاویه را که خیز وقت نماز است » را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید .

متن کامل اشعار راست گفتن ابلیس ضمیر خود را به معاویه

ابیات ۲۷۶۴ الی ۲۷۷۰

۲۷۶۴) گفت بسیار آن بلیس از مکر و غدر / میر ازو نشنید ، کرد اِستیز و صبر

۲۷۶۵) از بُنِ دندان بگفتش بهرِ آن / کردمت بیدار ، می دان ای فلان

۲۷۶۶) تا رسی اندر جماعت در نماز / از پیِ پیغمبرِ دولت فراز

۲۷۶۷) گر نماز از وقت رفتی مر تو را / این جهان تاریک گشتی بی ضیا

۲۷۶۸) از غَبین و درد رفتی اشک ها / از دو چشمِ تو مثالِ مَشک ها

۲۷۶۹) ذوق دارد هر کسی در طاعتی / لاجَرم نشکیبد از وَی ساعتی

۲۷۷۰) آن غَبین و درد بودی صد نماز / کو نماز و ، کو فروغِ آن نیاز ؟

شرح و تفسیر راست گفتن ابلیس ضمیر خود را به معاویه

گفت بسیار آن بلیس از مکر و غدر / میر ازو نشنید ، کرد اِستیز و صبر


ابلیس سخنان فریبندۀ بسیاری گفت . ولی معاویه هیچیک از آنها را نپذیرفت و همچنان به ستیزه و شکیبایی خود ادامه داد .

از بُنِ دندان بگفتش بهرِ آن / کردمت بیدار ، می دان ای فلان


ابلیس از ته دل و خلوص و راستی گفت : ای فلانی ، من تو را برای این بیدار کردم که : ( بن دندان = از صمیم دل ) [ ادامه معنا در ابیات بعدی ]

تا رسی اندر جماعت در نماز / از پیِ پیغمبرِ دولت فراز


تا بروی و به نمازِ جماعت برسی و پشتِ سرِ پیامبر عالی مقام قرار گیری . [ دولت قرار = بلند اقبال ، عالی مقام ، بلند کنندۀ بخت و اقبال ]

گر نماز از وقت رفتی مر تو را / این جهان تاریک گشتی بی ضیا


زیرا اگر وقتِ نماز سپری می شد . این دنیا در نظرت تیره و بی فروغ می شد .

از غَبین و درد رفتی اشک ها / از دو چشمِ تو مثالِ مَشک ها


به سبب زیان و دردی که از فوتِ وقتِ نماز بر تو عارض می شد . از دو چشمت مانند مَشک ، اشک سرازیر می شد . [ غبین = زیان ]

ذوق دارد هر کسی در طاعتی / لاجَرم نشکیبد از وَی ساعتی


هر کسی از طاعت و عبادتی احساسِ لذّتی می کند . ناگزیر نمی تواند لحظه ای بر آن صبر کند .

آن غَبین و درد بودی صد نماز / کو نماز و ، کو فروغِ آن نیاز ؟


چنین احساس زیان و دردی معادل صد نماز است . نماز کجا و نور و فروغ آن احساس درد و نیاز کجا ؟ [ مولانا و بسیاری از اکابر صوفیان نماز را نزدیکترین راه به حضرت حق تعالی می دانند ولی اصالت نماز را به روح آن می دانند . چنانکه امام محمد غزالی گوید : مقصود از نماز ، راست داشتن دل است با حق تعالی و تازه کردن ذکرِ حق تعالی بر سبیل هیبت و تعظیم ( کیمیای سعادت ، ج ۱ ، ص ۱۶۵ ) و لاهیجی گوید : تا سالک از خودیِ خود به کلّی فانی نشود وصول حقیقی دست نمی دهد . ( شرح گلشن راز ، ص ۲۵۲ ) .

تو خود را تا بکلّی در نبازی / نمازت کی شود هرگز نمازی ؟

ملا حسن کاشفی گوید : جانِ نماز ، حضور دل است و آن صورت ، بی ارتکابِ ریاضات و مجاهدات از قبیل محالات است ( لب لباب مثنوی ، ص ۴۷ )

در عین حال حفظِ قالب و رسوم ظاهری نماز را مورد تأکید قرار داده اند . چنانکه عزالدین محمود کاشانی گوید : در صورت صلوه ، سِرّ عبادت جمیع ملائکه درج است . چه بعضی از ملائکه آنند که پیوسته در رکوع باشند و بعضی پیوسته در سجود و بعضی در قیام و بعضی در قعود و بعضی در دعا و بعضی در استغفار و بعضی در تلاوت و بعضی در تسبیح و بعضی در تحمید و بعضی در صلوات بر نبی علیه الصلوه والسلام ، پس مصلّی بواسطۀ صلوه در سلکِ جمیع ملائکه منخرط گردد ( مصباح الهدایه ، ص ۲۹۷ ) و سهروردی نیز گوید : … اینقدر باید دانست که قالب را از روح ناگزیر است . احوال را از اعمالِ صالحه گریز نیست و هر چه مرتبت و منزلت که اهلِ قرب یافتند به سبب ادامت صلوات و اقامت طاعات یافته اند ( عوارف المعارف ، ص ۱۳۸ ) حضرت مولانا نیز بر لزوم حفظ قالب و رسوم ظاهری نماز تأکید دارد ( فیه ما فیه ، ص ۱۱ و ۱۴۲ ، توضیح در شرح ابیات ۱۷۶۶ و ۱۷۶۹ دفتر اوّل آمده است . اما در عین حال گوید حسذت بر فوت نماز و هر طاعت و عبادتی ، نزد خدا محبوب تر است از عبادتی که با آداب مربوط ادا شود ولی با نوعی خودبینی و عُجب همراه باشد .

 

دکلمه راست گفتن ابلیس ضمیر خود را به معاویه

خلاصه زندگینامه مولانا جلال الدین محمد بلخی

سرزمین ایران از دیرباز مهد تفکرات عرفانی بوده است . از این رو در طی قرون و اعصار ، نام آورانی بی شمار در عرصه عرفان و تصوف در دامن خود پرورش داده است . یکی از این بزرگان نام آور ، حضرت مولانا جلال الدین محمد بلخی است که به ملای روم و مولوی رومی آوازه یافته است . او در ششم ربیع الاول سال ۶۰۴ هجری قمری در بلخ زاده شد . پدر او محمدحسین  خطیبی است که به بهاءالدین ولد معروف شده است و نیز او را با لقب سلطان العلما یاد کرده اند . بهاء ولد از اکابر صوفیه و اعاظم عرفا بود و خرقه او به احمد غزالی می پیوست و در علم عرفان و …

متن کامل زندگینامه مولانا جلال الدین بلخی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

خلاصه معرفی کتاب مثنوی معنوی مولوی

مثنوی معنوی کتابی تعلیمی و درسی در زمینه عرفان ، اصول تصوف ، اخلاق ، معارف و …است . مولانا بیشتر به خاطر همین کتاب شریف معروف شده است . مثنوی معنوی دریای ژرفی است که می توان در آن غواصی کرد و به انواع گوهرهای معنوی دست یافت با آنکه تا آن زمان کتابهای ارزشمند و گرانقدری نظیر منطق الطیر عطار نیشابوری و حدیقت الحقیقت سنائی و گلشن راز شبستری از مهمترین و عمیق ترین کتب عرفانی و صوفیانه به شمار می رفتند ولی با ظهور مثنوی معنوی مولانا و جامعیت و ظرافت و نکته های باریک و …

متن کامل معرفی جامع کتاب مثنوی معنوی مولوی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

منابع و مراجع :

  1. شرح جامع مثنوی معنوی – دفتر دوم – تالیف کریم زمانی – انتشارات اطلاعات

اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

CONTACT US

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

درحال ارسال

©2018 KLEO Template a premium and multipurpose theme from Seventh Queen

وارد شوید

اطلاعات خود را فراموش کرده اید؟