به اقرار آوردن معاویه ابلیس را | شرح و تفسیر

به اقرار آوردن معاویه ابلیس را | شرح و تفسیر در مرکز تخصصی شعر و عرفان دیدارجان

به اقرار آوردن معاویه ابلیس را | شرح و تفسیر

شاعر : مولانا جلال الدین محمد بلخی

کتاب : مثنوی معنوی

قالب شعر : مثنوی

آدرس شعر : مثنوی معنوی مولوی دفتر دوم ابیات ۲۷۵۶ تا ۲۷۶۳

نام حکایت : بیدار کردن ابلیس ، معاویه را که خیز وقت نماز است

بخش : ۱۱ از ۱۵ ( به اقرار آوردن معاویه ابلیس را )

مثنوی معنوی مولوی

خلاصه حکایت بیدار کردن ابلیس ، معاویه را که خیز وقت نماز است

حکایت کرده اند که معاویه در گوشه ای از کاخ خود خوابیده بود . درهای ورودی کاخ از اندرون بسته بود تا کسی مزاحم خواب او نشود . او در خوابی ژرف فرو رفته بود که ناگهان ، شبحی او را از خواب بیدار می کند . معاویه آسیمه سر از خواب بیدار می گردد ولی کسی را نمی بیند پیشِ خود می گوید : همۀ درهای کاخ که بسته است ، پس این شخصِ موهوم از کجا به اندرون درآمده است ؟ برمی خیزد و به جستجو می پردازد و بالاخره با شبحی برخورد می کند و به او می گوید : کیستی ؟ پاسخ می دهد : ابلیس ، معاویه می پرسد : چرا مرا بیدار کردی ؟ می گوید : وقتِ نماز است ، تو را بیدار کردم تا فوراََ …

متن کامل « حکایت بیدار کردن ابلیس ، معاویه را که خیز وقت نماز است » را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید .

متن کامل اشعار به اقرار آوردن معاویه ابلیس را

ابیات ۲۷۵۶ الی ۲۷۶۳

۲۷۵۶) تو چرا بیدار کردی مر مرا ؟ / دشمنِ بیداریی تو ای دَغا

۲۷۵۷) همچو خشخاش ، همه خواب آوری / همچو خَمری ، عقل و دانش را بَری

۲۷۵۸) چار میخت کرده ام ، هین راست گو / راست را دانم ، تو حیلت ها مجو

۲۷۵۹) من ز هر کس آن طمع دارم که او / صاحبِ آن باشد اندر طبع و خو

۲۷۶۰) من ز سرکه می نجویم شکّری / مر مُخَنَث را نگیرم لشکری

۲۷۶۱) همچو گبران من نجویم از بُتی / کو بُوَد حق ، یا خود از حق آیتی

۲۷۶۲) من ز سِرگین می نجویم بویِ مُشک / من در آبِ جُو نجویم خِشتِ خُشک

۲۷۶۳) من ز شیطان این نجویم ، کوست غیر / که مرا بیدار گرداند به خیر

شرح و تفسیر به اقرار آوردن معاویه ابلیس را

تو چرا بیدار کردی مر مرا ؟ / دشمنِ بیداریی تو ای دَغا


معاویه به ابلیس گفت : چرا مرا بیدار کردی ؟ ای فریبکار تو دشمن بیداری هستی .

همچو خشخاش ، همه خواب آوری / همچو خَمری ، عقل و دانش را بَری


تو مانند تریاک ، خواب و سستی می آوری . و مانند شراب ، عقل و دانش را از میان می بری .

چار میخت کرده ام ، هین راست گو / راست را دانم ، تو حیلت ها مجو


من راه را بر تو بسته ام ، آگاه باش و حرفِ راست بزن . زیرا من حقیقت را می شناسم . بنابراین در صدد حیله گری مباش . [ زیرا من حیله های تو را می شناسم و اینک جایی برای دروغ نمانده است ( شرح مثنوی ولی محمد اکبر آبادی ، دفتر دوم ، ص ۲۰۹ ) / چار میخ کردن = استوار کردن ، راه جواب را بر خصم بستن ( امثال و حکم ، ج ۲ ، ص ۶۰۵ ) ]

من ز هر کس آن طمع دارم که او / صاحبِ آن باشد اندر طبع و خو


من از هر کس چیزی را توقّع دارم که او آن چیز را داشته باشد و خوی و سرشتش آن را اقتضا کند .

من ز سرکه می نجویم شکّری / مر مُخَنَث را نگیرم لشکری


برای مثال ، من هرگز از سرکه ترش ، خاصیّتِ شِکرِ شیرین طلب نمی کنم و نیز آدم سُست عنصر و نامرد را به کارِ سپاهی گری نمی گمارم .

همچو گبران من نجویم از بُتی / کو بُوَد حق ، یا خود از حق آیتی


من مانند بت پرستان نیستم که بت را به عنوان خدا برگیرم و یا آن را مظهر و نشانۀ خدا فرض کنم . [ گبر = شرح بیت ۲۵۴۲ دفتر دوم ]

من ز سِرگین می نجویم بویِ مُشک / من در آبِ جُو نجویم خِشتِ خُشک


همینطور من در پِشکل و فضلۀ ستوران ، بوی مُشک را طلب نمی کنم و نیز در آبِ جویباران در صدد یافتن خِشتِ خشک بر نمی آیم .

من ز شیطان این نجویم ، کوست غیر / که مرا بیدار گرداند به خیر


من از شیطان این توقع را ندارم که مرا برای یک امرِ خیر بیدار کند . زیرا او دشمن و بیگانه است . [ از ابیات اخیر معلوم شد که نَفسِ امّاره و شیطان به اقتضای ذاتِ شریرشان هیچگاه آدمی را به خیر فرا نمی خواند . اگر به خیر انگیختند باید بدانی که ترفندی در کار است ]

دکلمه به اقرار آوردن معاویه ابلیس را

خلاصه زندگینامه مولانا جلال الدین محمد بلخی

سرزمین ایران از دیرباز مهد تفکرات عرفانی بوده است . از این رو در طی قرون و اعصار ، نام آورانی بی شمار در عرصه عرفان و تصوف در دامن خود پرورش داده است . یکی از این بزرگان نام آور ، حضرت مولانا جلال الدین محمد بلخی است که به ملای روم و مولوی رومی آوازه یافته است . او در ششم ربیع الاول سال ۶۰۴ هجری قمری در بلخ زاده شد . پدر او محمدحسین  خطیبی است که به بهاءالدین ولد معروف شده است و نیز او را با لقب سلطان العلما یاد کرده اند . بهاء ولد از اکابر صوفیه و اعاظم عرفا بود و خرقه او به احمد غزالی می پیوست و در علم عرفان و …

متن کامل زندگینامه مولانا جلال الدین بلخی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

خلاصه معرفی کتاب مثنوی معنوی مولوی

مثنوی معنوی کتابی تعلیمی و درسی در زمینه عرفان ، اصول تصوف ، اخلاق ، معارف و …است . مولانا بیشتر به خاطر همین کتاب شریف معروف شده است . مثنوی معنوی دریای ژرفی است که می توان در آن غواصی کرد و به انواع گوهرهای معنوی دست یافت با آنکه تا آن زمان کتابهای ارزشمند و گرانقدری نظیر منطق الطیر عطار نیشابوری و حدیقت الحقیقت سنائی و گلشن راز شبستری از مهمترین و عمیق ترین کتب عرفانی و صوفیانه به شمار می رفتند ولی با ظهور مثنوی معنوی مولانا و جامعیت و ظرافت و نکته های باریک و …

متن کامل معرفی جامع کتاب مثنوی معنوی مولوی را در مرکز تخصصی شعر و عرفان مطالعه نمایید.

منابع و مراجع :

  1. شرح جامع مثنوی معنوی – دفتر دوم – تالیف کریم زمانی – انتشارات اطلاعات

اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

CONTACT US

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

درحال ارسال

©2018 KLEO Template a premium and multipurpose theme from Seventh Queen

وارد شوید

اطلاعات خود را فراموش کرده اید؟